Wat in Hilversum begon als een verbetering voor energiebesparing, groeide uit tot een landelijke beweging: het aanbieden van isolerende, circulair gemaakte gordijnen aan mensen die moeite hebben om hun energierekening te betalen. Nu 2,5 jaar later hebben we de effecten van de verschillende gordijnprojecten verzameld en kunnen we stellen dat deze met name positief zijn. De gordijnen houden niet alleen kou buiten maar verhogen ook het woongeluk van inwoners. In deze blog delen we de effecten tot nu toe.
Waarom worden circulaire gordijnen zo gewaardeerd?
De isolerende gordijnen zijn één van de meest gewaardeerde oplossingen uit de set van energiebesparende maatregelen die inwoners aangeboden krijgen. Ze houden kou tegen in de winter, warmte buiten in de zomer en bieden privacy. Er ligt ook een grote meerwaarde op sociaal vlak. Inwoners uit Hilversum en Haarlemmermeer delen hun ervaringen:
“Ik ben heel blij met de gordijnen. Naast dat ze mooi zijn en ik nu mensen durf uit te nodigen, slaapt mijn dochter nu in de middag omdat de kamer donker en koel is.”
“Ik had niet verwacht dat ’s morgens wakker worden en tegen mooie gordijnen aankijken zoveel meerwaarde en een positief gevoel geeft. Het maakt me gelukkiger en geeft een positief gevoel over mijn huis.”
“Ik heb nooit prioriteit gegeven aan gordijnen, er zijn zoveel basisbehoeften die eerst vervuld moeten worden. Ook de warmte van de droger en wasmachine blijft nu in de keuken doordat er een gordijn tussen de keuken en woonkamer hangt.”
Een blik op de vijf soorten impact
Energiebesparing en de bijdrage aan wooncomfort zijn twee van in totaal vijf soorten waarden die de gordijnen toevoegen aan het leven van mensen die we de afgelopen 2,5 jaar zijn tegengekomen. Dit zijn de vijf belangrijkste soorten impact die uit de projecten naar voren komen:
- Energiebesparing: Isolerende gordijnen verminderen het gas- en energieverbruik voor een huishouden. Uit onderzoek naar het effect van isolerende raambekleding door Milieu Centraal blijkt dat de besparing op gas bij een hoekwoning met enkel glas kan oplopen tot 140 m³ gas per jaar. Dat is €200 bij een gasprijs van €1,37/m³. Omgerekend naar een flat met enkel glas [factor 0,64 - bron Nibud] is dat 89 m³ (€134 per jaar). De besparingen voor dubbel en HR++ glas kunnen ook teruggevonden worden in het artikel van Milieu Centraal.
Uiteindelijk beïnvloeden factoren zoals de dichtheid van de weefstructuur en de manier waarop het gordijn wordt opgehangen – bijvoorbeeld voor de verwarming, met plooien of tegen de muur – de uiteindelijke isolerende werking van het gordijn. Hoe slimmer hiermee wordt omgegaan, hoe hoger het rendement van een isolerend gordijn zal zijn.
- Sociale impact: De gordijnen dragen bij aan woongeluk door comfort, privacy, geborgenheid en sfeer te verbeteren. Daarnaast helpen ze om de energierekening te verlagen, wat huishoudens kan helpen bij de vermindering van hun financiële zorgen. Het Actienetwerk heeft kleinschalig onderzoek gedaan naar deze sociale impact. Tijdens de webinar van 17 maart delen wij de resultaten tot nu toe.
- Afname hittestress: Gordijnen houden warmte buiten en bieden schaduw, waardoor het gebruik van airconditioning en koelsystemen met 20% tot 30% kan afnemen [Bron: Florida Solar Energy Center]. Dit draagt bij aan een comfortabeler binnenklimaat, vooral tijdens warme zomers.
- Circulaire impact: De gordijnen worden gemaakt van resttextiel, die anders worden weggegooid of geëxporteerd naar landen buiten de EU. Tot nu toe zijn twee professionele voetbalvelden aan afgeschreven interieurtextiel hergebruikt voor isolerende gordijnen. Het isolatiemateriaal wordt gemaakt van afgeschreven matrashoezen uit de zorg, waar jaarlijks 100.000 matrashoezen worden afgeschreven. Deze aanpak vermindert afval en sluit aan bij het Circulair Inkoopbeleid van gemeenten en de vraag van groothandelaren – ook door komend nieuwe wetgeving – om reststromen regionaal te hergebruiken.
-
Milieubesparing: Door de besparing op fossiele brandstoffen en voor de gordijnen geen gebruik te maken van nieuwe grondstoffen, dragen de circulaire en isolerende gordijnen bij aan een afname van de CO₂-uitstoot. Een flat met enkel glas waar isolerende gordijnen worden opgehangen bespaart zo’n 160 kg CO₂ per jaar (1 m³ aardgas = 1,8 kg CO₂). Bij dubbel glas is dat 80 kg. De werkelijke besparing is hoger, omdat in de berekening de milieu-impact van winning en logistiek van de fossiele brandstoffen en de besparing door circulair textiel niet zijn meegenomen.
Investeringskosten: een duurzame keuze
Hoewel de initiële investering in isolerende gordijnen hoger is dan in gewone gordijnen - minimaal €320 versus €45 bij gemiddelde hoekwoning [bron: Milieu Centraal]-, verdienen ze zichzelf terug door de jaarlijkse besparing op de energierekening. Daarnaast dragen de gordijnen op een positieve manier bij aan het wooncomfort van de doelgroep, wat weer bijdraagt aan afnemende sociale lasten voor deze doelgroep.
Conclusie: Een kleine verandering met grote gevolgen
Het circulair gordijnenproject laat zien dat een relatief eenvoudige maatregel grote impact kan hebben. De verschillende cijfers geven extra inzicht over de mate van de impact. Naast energiebesparing dragen de circulaire gordijnen bij aan het tegen gaan van hittestress, het wooncomfort in het algemeen en de circulaire aanpak van duurzame oplossingen. Het is een mooi voorbeeld van hoe kleine veranderingen kunnen leiden tot grote verbeteringen – voor zowel inwoners als het milieu.
Heb je vragen over dit project of wil je weten hoe je in jouw gemeente aan de slag kunt gaan? Neem gerust contact met ons op.
Noot van de redactie
Deze blog is gebaseerd op externe bronnen en praktijkervaringen uit diverse circulair gordijnenprojecten. Alle gebruikte informatie is geverifieerd en, waar mogelijk, aangevuld met achtergrondinformatie. Gezien de beperkte middelen kon niet alle beschikbare literatuur of onderzoek worden meegenomen. Mocht u aanvullende, relevante onderzoeken of gegevens kennen, dan ontvangt het Actienetwerk deze graag via hier. Op die manier kunnen we de informatie verder verrijken en up-to-date houden.