Bij GasTerug onderzoeken we hoe gedragsverandering kan bijdragen aan energiebesparing, niet alleen bij huishoudens met een laag inkomen, maar juist ook bij de grootverbruikers: de hogere inkomensgroepen.
Om te begrijpen wat er al gebeurt, spraken we met vijf gemeenten: Gooise Meren, Zaanstad, Bloemendaal, Haarlemmermeer en Haarlem.
We vroegen hen hoe gedragsverandering momenteel in beleid is opgenomen, welke initiatieven werken en waar nog kansen liggen.
De gesprekken laten zien dat gedragsverandering bij veel gemeenten leeft, maar dat het nog niet altijd structureel onderdeel is van beleid. Communicatie, voorbeeldgedrag en samenwerking met lokale initiatieven blijken belangrijke aanknopingspunten.
De inzichten uit de interviews bespraken we in een bijeenkomst met gemeentelijke beleidsmakers, geleid door gedragswetenschapper Reint Jan Renes. Daar kwam één conclusie duidelijk naar voren:
“De hogere inkomensgroepen worden vaak vergeten, terwijl zij juist de grootverbruikers zijn.”
We gingen met elkaar in gesprek over hoe gemeenten ook deze groep kunnen bereiken, bijvoorbeeld via sociale normcommunicatie, feedback op energiegebruik of positieve prikkels om zuiniger te leven.
Op basis van het onderzoek en de bijeenkomst hebben we een nieuwe two-pager opgesteld met alle belangrijkste inzichten en data.
Gemeenten kunnen deze gebruiken om binnen hun organisatie bewustzijn te creëren over het gedrag en energieverbruik van verschillende inkomensgroepen en om het gesprek te starten over effectieve manieren om gedragsverandering te stimuleren.
De komende periode werken we verder aan praktische handvatten voor gemeenten: wat werkt wel als je duurzaam gedrag wilt stimuleren? Ook verkennen we hoe we gedragsinzichten kunnen toepassen in nieuwe pilots en projecten.
Mede mogelijk gemaakt door Provincie Noord-Holland
Tenminste, als je een hoog inkomen hebt. Statistisch gezien. En vooral tijdens de feestdagen.Samen met Reint Jan Renes van de Amsterdam University of Applied Sciences onderzochten wij eerder dit jaar het energiegebruik bij hogere inkomens. Wie meer verdient, verbruikt meer. Als je Nederland in tweeën splitst, is de helft met het hoogste inkomen verantwoordelijk voor 66% tot 80% van de uitstoot. Daar valt dus de meeste winst te behalen.
Gedrag veranderen klinkt misschien abstract maar het is eigenlijk heel concreet. De uitdaging is weten waar je begint en welke stappen echt iets veranderen.Bij GasTerug werken we vaak met gemeenten die inwoners willen stimuleren om energie te besparen. Stel: een gemeente wil dat mensen hun thermostaat een paar graden lager zetten in de winter. Alleen zeggen “zet je thermostaat omlaag” werkt natuurlijk niet. Om te begrijpen waarom het niet gebeurt, en hoe we ervoor kunnen zorgen dat het wel gebeurt, gebruiken we het COM-B-model.
We denken vaak dat het genoeg is als iedereen zijn eigen voetafdruk verkleint. Maar er is iets wat misschien nog krachtiger is: de handafdruk, de invloed die je op anderen hebt.Bij GasTerug merken we dat zichtbaar duurzaam gedrag enorme effecten kan hebben. Een buurman die zonnepanelen laat plaatsen of een collega die trots vertelt over de warmtepomp die hij heeft laten installeren, kan anderen inspireren om dezelfde stap te zetten. Het laat zien dat comfort en duurzaamheid prima samen kunnen gaan.
Het is Klimaatweek: door het hele land zetten scholen, bedrijven, overheden en organisaties zich in voor een beter klimaat met een week voor inspiratie, activiteiten en ontmoetingen. Het gaat onder andere over warmtepompen, isolatie, subsidies en gedragsverandering.De afgelopen maanden voerden wij bij GasTerug ook veel van dat soort gesprekken met gemeenten als Gemeente Gooise Meren, Gemeente Zaanstad, Gemeente Bloemendaal, Gemeente Haarlemmermeer en Gemeente Haarlem, en met gedragswetenschapper Reint Jan Renes (Amsterdam University of Applied Sciences).
Afgelopen zaterdag is de klok een uur achteruit gezet. Wist je dat het idee van zomer- en wintertijd ooit bedacht is om energie te besparen? Maar het verzetten van de klok heeft nauwelijks effect op ons energieverbruik. Wat wel verschil maakt, zijn kleine, slimme gedragsaanpassingen: verwarmen waar je bent, warme kleding dragen, goed ventileren, isolerende gordijnen en apparaten efficiënt gebruiken.Bij GasTerug zien we dat juist gedragsverandering vaak over het hoofd wordt gezien, terwijl dit enorme impact kan hebben op energieverbruik en kosten. Onze projecten laten zien dat kleine acties, gecombineerd met slimme communicatie, zowel huishoudens in energiearmoede als hogere-inkomensgroepen helpen energie te besparen.
